Opinie: F1 balanceert op broos evenwicht tussen sport en spektakel

Levensgrote F1-bolides van LEGO, wereldsterren als Bad Bunny en Taylor Swift op de grid en influencers die vaker in de paddock verschijnen dan traditionele journalisten: de Formule 1 is nauwelijks te vergelijken met de sport van tien jaar geleden en is uitgegroeid tot een mondiaal entertainmentproduct. De grote vraag is echter: hoe duurzaam is dat succes?

Zeker is dat de sport een transformatie heeft ondergaan. Waar de Formule 1 vroeger draaide om pure concurrentie en technische innovatie en er met wat medelijden naar een verdwaalde popster (Beatles-gitarist George Harrison was vaste gast) werd gekeken, is het tegenwoordig minstens zo goed een mediaproduct.

Sinds de overname door Liberty Media in 2017 ligt de focus expliciet op groei – vooral buiten de traditionele fanbase. Niet de doorgewinterde liefhebber, maar de nieuwe kijker werd het doelwit. En met succes: negen jaar later is de sport populairder dan ooit.

Demografische verschuiving

Een cruciale katalysator in die groei was de samenwerking met Box to Box Films, waarmee het idee werd gelanceerd om een ​​‘fly-on-the-wall’ documentairereeks over de sport te maken. Wat aanvankelijk belachelijk werd gemaakt door teams als Mercedes en Ferrari, groeide uit tot een van de belangrijkste marketinginstrumenten van de moderne Formule 1: Rijd om te overleven.

Sinds de eerste release in 2019 heeft de serie miljoenen nieuwe fans bereikt. De demografische verschuivingen zijn opvallend: ongeveer 43 procent van de kijkers is jonger dan 35 jaar, 35 tot 40 procent is vrouw en maar liefst 75 procent beschouwt zichzelf als ‘nieuwe’ fan van de sport. Cijfers die onderstrepen hoe succesvol de strategie is geweest.

Die populariteit heeft de deur geopend naar een bredere culturele impact. Waar voorheen alleen iconen als Ayrton Senna en Michael Schumacher de overstap naar de mainstream maakten, maken tegenwoordig vrijwel alle coureurs deel uit van de popcultuur.

Niet alleen vanwege hun prestaties op de baan, maar vooral vanwege hun leven, interesses en sponsorovereenkomsten daarbuiten. Een coureur als Valtteri Bottas ging tijdens zijn jaar als reservecoureur bij Mercedes zelfs meerdere keren ‘viraal’ op sociale media, bezocht Coachella en promootte zijn eigen gin. En Daniel Ricciardo, die twee jaar geleden met pensioen ging, heeft alleen al op Instagram nog steeds ruim tien miljoen volgers, wat Ford Racing ertoe aanzette hem tot merkambassadeur te benoemen.

En hoe zit het met de vermeende romance tussen Fernando Alonso en Taylor Swift. De twee wisselden memes over en weer uit, gebaseerd op een songtekst van Swift over een Aston Martin. De geruchten leverden wekenlang voer voor de roddelbladen en zorgden niet alleen voor Aston Martin, maar ook voor de ‘merken’ Alonso en Swift voor veel publiciteit.

De kritiek neemt toe

Toch groeit ook de kritiek. Volgens puristen verliest de Formule 1 zijn ziel in een golf van amerikanisering. De enorme hype kwam wellicht het beste tot uiting in de Hollywood-kaskraker F1: De film. Een film die op zijn zachtst gezegd weinig met de echte Formule 1 te maken heeft, maar wel een wereldwijd succes werd en tot nu toe ruim 600 miljoen dollar opbracht.

F1-CEO Stefano Domenicali erkent de zorgen, maar ziet ook de voordelen. “In het begin wilden sommige teams niet meedoen aan dit soort projecten”, zegt de Italiaan in een exclusief gesprek met Motorsport.com. “Maar je moet niet egoïstisch zijn. Als iets voor iedereen een positief effect heeft, moet je daarin meegaan. De film heeft bijvoorbeeld enorm geholpen om de bekendheid van onze sport te vergroten op plekken waar mensen ons nog niet kenden.”

Domenicali heeft hierin uiteraard een punt. Maar roem en populariteit alleen garanderen geen duurzaamheid. De geschiedenis biedt volop voorbeelden van sporthypes die net zo snel verdwenen als ze kwamen.

Neem de opkomst van het voetbal in de Verenigde Staten in de jaren zeventig, toen sterren als Johan Cruijff, Franz Beckenbauer en Pelé de competitie allure gaven. Toen ze vertrokken, stortte de belangstelling onmiddellijk in. Pas sinds kort kent het Amerikaanse voetbal, met namen als David Beckham, Zlatan Ibrahimovic en Lionel Messi, een opleving. Maar hoe duurzaam is die heropleving als de 38-jarige Argentijn zijn voetbalschoenen aan de haak hangt en de media het moeten doen met minder aansprekende spelers?

Kruispunt

De parallel met de Formule 1 is duidelijk. Uiteindelijk gaat het niet om randzaken zoals social media content van de coureurs of optredens van DJ’s tijdens raceweekends, maar om de kern van de sport: competitie, spanning en heldenverhalen.

Als deze fundamenten onder druk komen te staan ​​– door regelgeving die het racen minder aantrekkelijk maakt of door het mogelijke vertrek van iconen als Max Verstappen, Lewis Hamilton of Fernando Alonso – dan kan de opgebouwde populariteit net zo snel verdampen als ze is ontstaan.

De Formule 1 staat dus op een kruispunt. De commerciële groei heeft de sport nieuw leven ingeblazen, maar de vraag is of die groei kan worden volgehouden zonder een sterke sportieve basis, duidelijke regelgeving en topcoureurs. Want uiteindelijk geldt hier hetzelfde: spektakel trekt publiek, maar alleen echte sport houdt het vast.

Wij willen uw mening!

– Het Motorsport.com-team