OTD: Dertig jaar na Panis’ sensationele zege met Ligier in Monaco

Het is precies dertig jaar geleden dat Olivier Panis zijn enige Formule 1-overwinning behaalde tijdens een chaotische Grand Prix van Monaco. De Fransman wordt beschouwd als een van de meest verrassende racewinnaars in de geschiedenis van de sport.

Niet omdat Panis geen talent had – hij pakte in zijn carrière vijf podiumplaatsen op het middenveld – maar omdat Ligier in 1996 geenszins werd gezien als een kandidaat voor overwinningen.

Sterker nog, de JS43 kwalificeerde zich dat seizoen nooit hoger dan de achtste plaats, waarbij de prestatie van Panis in Spanje het beste resultaat was. De Fransman versloeg dat jaar teamgenoot Pedro Diniz met 15-1 in de kwalificaties.

In aanloop naar de zesde race van het seizoen in Monaco had Panis al een paar keer geflirt met de top tien, maar destijds werd alleen een finish in de top zes beloond met punten. Vanwege de pensionering van concurrenten eindigde hij als zevende in Australië, zesde in Brazilië en achtste in Argentinië. Ook in Imola reed hij rond de achtste plaats, totdat een versnellingsbakprobleem roet in het eten gooide.

In Monaco moest Panis genoegen nemen met de veertiende plaats op de grid, nadat elektronische problemen zijn tweede van vier kwalificatiepogingen verpestten. De teams hadden op dat moment een derde auto, maar Diniz had zowel zijn eigen auto als de reserveauto gecrasht, waardoor Panis geen alternatief meer had.

Zondagochtend zette Panis verrassend de snelste tijd neer in de warming-up, al deden velen dat af als een run op weinig brandstof. Maar hij voelde zelf dat er iets mogelijk was.

“Toen ik wakker werd en uit het raam keek, juichte ik toen ik de regen zag”, vertelde Panis later aan de Formule 1-website. “Ik zei tegen mijn vrouw: ‘Vandaag eindig ik op het podium.’ Ze dacht dat ik gek was omdat ik als veertiende startte. Maar ik geloofde erin. Je weet nooit wat er gaat gebeuren als het regent.”

Chaos vanaf het begin

Michael Schumacher pakte zaterdag op indrukwekkende wijze de pole position voor Ferrari, een halve seconde voorsprong op WK-leider Damon Hill. De Benettons van Jean Alesi en Gerhard Berger bezetten de tweede startrij.

De race begon tumultueus. Schumacher had een slechte start op het natte asfalt, waardoor Hill de leiding kon nemen. Vijf coureurs vielen in de openingsronde onmiddellijk uit, waaronder Schumacher zelf, die bij Portier de controle over zijn F310 verloor en tegen de muur gleed.

Hill leidde voor Alesi, Berger en Eddie Irvine, terwijl Panis al naar de twaalfde plaats was gestegen. Berger viel uit met technische problemen, Heinz-Harald Frentzen beschadigde zijn voorvleugel in een duel met Irvine en Panis werkte zich langs Martin Brundle, Mika Häkkinen en Johnny Herbert naar de zevende plaats.

Toen de baan opdroogde, was Panis een van de eersten die slicks kreeg. Hij haalde Mika Salo, Jacques Villeneuve en David Coulthard via de undercut. Niet veel later dook hij in de Loews-haarspeldbocht aan de binnenkant van Irvine, waardoor de Ferrari richting de muur werd gedwongen en de derde plaats werd overgenomen.

Halverwege leek de overwinning nog onwaarschijnlijk: Panis stond 49 seconden achter Hill en 22 seconden achter Alesi. Maar Monaco bleef Monaco. Eerst viel de motor van Hill uit in ronde 41, waarna Alesi twintig ronden later stopte met een defecte achtervering.

“Ik wist toen dat het mijn dag was”, zei Panis later Motorsport.

Stimuleer stress en overleving

Maar zelfs daarna was de klus nog niet geklaard. Panis kreeg even schrik vanwege een oliespoor achtergelaten door Hill en met nog vijftien ronden te gaan had hij slechts vijf seconden voorsprong op Coulthard. Chaos volgde opnieuw achter hen.

Villeneuve crashte terwijl hij Luca Badoer dubbelde. Irvine draaide op precies dezelfde plek als Schumacher eerder, waarna Salo hem niet meer kon ontwijken. Häkkinen raakte ook betrokken bij het incident. Nu waren er nog maar vier auto’s in dezelfde ronde: Panis, Coulthard, Herbert en Frentzen.

Het volgende probleem diende zich al aan voor Panis: brandstof. “In de laatste zes ronden zei mijn ingenieur dat ik moest stoppen omdat we niet genoeg brandstof hadden”, herinnert hij zich. “Ik zei: ‘Echt niet.’ Iedereen riep over de radio dat ik binnen moest komen, zelfs in verschillende talen.”

Panis begon brandstof te besparen door vroeg van het gas af te komen en geen zesde versnelling meer te gebruiken. Zijn geluk was dat de race drie ronden eerder werd afgevlagd vanwege de tijdslimiet. Na de finish viel de Ligier stil – de tank was helemaal leeg.

Historische betekenis

De overwinning was de eerste overwinning van Ligier sinds Jacques Laffite in Canada 1981 – en ook zijn laatste. Volgens Panis had de overwinning zelfs financiële gevolgen. “Het was fantastisch voor het team omdat ze het team voor meer geld konden verkopen”, grapte hij later. “Alain Prost zegt nog steeds dat ik hem het meeste geld heb gekost.”

Prost nam later dat jaar inderdaad Ligier over, zij het zonder veel succes.

Panis bleef jarenlang de laatste Franse Grand Prix-winnaar, totdat Pierre Gasly in 2020 verrassend de Grand Prix van Italië won. Inmiddels is ook Esteban Ocon (Hongarije, 2021) toegetreden tot het rijtje Franse Grand Prix-winnaars.

Voor velen blijft Monaco 1996 echter de race waarmee Panis voor altijd zijn naam in de Formule 1-geschiedenis schreef.

Wij willen uw mening!

– Het Motorsport.com-team